VI. Bo związki zawodowe mają wpływ na warunki i bezpieczeństwo w miejscu pracy
Jednym z zadań związków zawodowych jest sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa, higieny i kultury pracy.
Społeczna inspekcja pracy funkcjonuje tylko w zakładach, w których działają związki zawodowe. To właśnie organizacje reprezentujące pracowników wystawiają kandydatów i przeprowadzają wybory społecznego inspektora pracy. Związki zawodowe również nadzorują działalność społecznej inspekcji pracy.
Społeczny inspektor pracy reprezentuje wszystkich pracowników, również czynne prawo jego wyboru przysługuje wszystkim osobom zatrudnionym w zakładzie pracy. Społeczny inspektor pracy powinien spełniać pewne wymagania: powinien być członkiem związku zawodowego, choć decyzja związków zawodowych może być taka, że będzie to osoba nieprzynależąca do związków zawodowych.
VII. Bo związki zawodowe mają wpływ na politykę państwa
Wielu spraw dotyczących pracowników nie da się rozwiązać na poziomie zakładu pracy, potrzebne są zmiany prawne, które mogą być przeprowadzane na drodze ustawowej. W Polsce instytucjami dialogu społecznego są Rada Dialogu Społecznego oraz wojewódzkie rady dialogu społecznego.
W ostatnich latach dzięki naciskowi central związkowych, w tym przede wszystkim NSZZ „Solidarność”, udało się m.in.:
- Obniżyć wiek emerytalny z 67 lat do 60 dla kobiet i 65 dla mężczyzn;
- Wprowadzić ograniczenia w handlu w niedziele, dzięki czemu setki tysięcy pracowników tej branży może spędzić wolny czas z rodziną;
- Wprowadzić obowiązek dla pracodawcy zawarcia na piśmie umowy z pracownikiem przed podjęciem przez niego pracy. Umożliwia to skuteczniejszą walkę z tzw. syndromem pierwszej dniówki i pracą na czarno;
- Wprowadzić minimalną godzinową stawkę za pracę;
- Ograniczyć umowy śmieciowe;
- Wprowadzić odliczenia od dochodu wydatków z tytułu składek na rzecz związków zawodowych.
- Wprowadzić możliwość tzw. zabezpieczenia - sąd może nakazać pracodawcy, który zwolnił działacza związkowego, zatrudniania go do czasu prawomocnego wyroku.
VIII. Bo związki zawodowe reprezentują pracowników na forum Unii Europejskiej
Coraz częściej problemy pracowników wykraczają poza granice państw, a decyzje w naszych sprawach zapadają na forum Unii Europejskiej.
NSZZ „Solidarność” od lat współpracuje ze związkami na całym świecie. Jest członkiem (afiliantem) międzynarodowych organizacji związkowych, które reprezentują miliony pracowników z całego świata. Największe z nich to Międzynarodowa Konfederacja Związków Zawodowych i Europejska Konfederacja Związków Zawodowych.
Europejski dialog społeczny obejmuje uzgodnienia partnerów społecznych z Komisją Europejską oraz innymi organami UE, obligatoryjne procedury konsultacji zagadnień z obszaru polityki społecznej oraz dialog autonomiczny (w tym sektorowy) mogący, zgodnie z art. 155 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, prowadzić do zawierania porozumień zbiorowych. Na poziomie przedsiębiorstwa realizowany jest przede wszystkim poprzez instytucję europejskich rad zakładowych.
IX. Bo masz dostęp do szkoleń i informacji
Ogólnokrajowe centrale związkowe dysponują bazą szkoleniową i informacyjną (...). Związki zawodowe pozyskują również fundusze z projektów europejskich, dzięki czemu mogą prowadzić programy szkoleniowe, na przykład podnoszące kwalifikacje pracowników czy szkolenia językowe (...).
X. Bo masz dodatkowe benefity
Duże centrale związkowe zapewniają swoim członkom dodatkowe benefity. Na legitymację związkową można uzyskać rabat na stacjach paliw, zniżki na wczasy czy ubezpieczenia.
Część umów pomiędzy związkami zawodowymi a firmami zawierana jest na poziomie krajowym, część na poziomie regionalnym, niektóre duże organizacje zakładowe pozyskują dodatkowe benefity dla swoich członków.
Ośmiogodzinny dzień pracy, wolne weekendy, płatne chorobowe, urlopy - to wszystko wydaje się nam w dzisiejszych czasach oczywiste. Jednak jeszcze na początku ubiegłego wieku pracownicy nie mogli nawet marzyć o takich uprawnieniach. Poprawa warunków życia i pracy, postęp w prawie pracy to zasługa przede wszystkim związków zawodowych. I tak, jak nie ma lepszego ustroju niż demokracja, przy jej wszystkich wadach, tak nie ma lepszej formy organizowania się pracowników niż związki zawodowe. Indywidualny pracownik jest tylko nieliczącym się trybikiem w machinie firmy.
Kraje, w których jest duże uzwiązkowienie, to jednocześnie te, w których żyje się najlepiej. Wśród państw o najwyższym poziomie przynależności do związków zawodowych przodują kraje Skandynawii. Ranking otwiera Islandia, gdzie do związków zawodowych należy ponad 90 proc. pracowników, w Danii i Szwecji ponad 60 proc., a w Finlandii czy Norwegii ponad 50 proc.
O sile związku zawodowego stanowi liczba jego członków. Jeśli chcesz, aby organizacja związkowa w Twoim zakładzie pracy była silniejsza i bardziej efektywna, Ty musisz do tego związku należeć. Twoje uczestnictwo w związku przekłada się na jego siłę i skuteczność. Pracodawca inaczej rozmawia z działaczem związkowym, za którym stoi 10 procent załogi, a inaczej, gdy jest to 50 procent i więcej. Dlatego nie czekaj, zapisz się do związku zawodowego. A jeżeli go nie ma w Twoim zakładzie, to go załóż.
Małgorzata Kuźma, Region Gdański NSZZ „Solidarność”
Część 1: LINK >>>>>.